LIEFDE, TENZIJ ANDERS VERMELD - Dimitri Verhulst

'Dimitri Verhulst schrijft over geluk, ongeluk, gelukkige liefde en ongelukkige liefde.' Zo staat het te lezen op het achterplat van Liefde, tenzij anders vermeld. Naar het schijnt was de vaste plattekstschrijver van Uitgeverij Contact met verlof toen deze bundel - met een prachtige titel overigens - in het achterplattekstschrijfstadium was aanbeland, en hadden alle andere medewerkers het ontzettend druk. Dan maar de conciërge met deze taak opgezadeld. De man bracht het er niet slecht van af. Na zovele jaren tussen al dat literair volk weet hij dat je nooit kan misdoen door een beetje over de liefde te zeiken.

Dankzij het fotootje dat op de achterkant is afgedrukt - hetzelfde als op zijn debuutroman - herken ik in Dimitri Verhulst een dubbelganger van de zanger van A-Ha, een populaire Noorse popgroep die een kwarteeuw geleden in onze contreien enkele hitjes scoorde. Vol zelfvertrouwen blikt de dichter in de lens, een tikkeltje arrogant, zeg maar bijzonder arrogant. Blijkbaar kunnen het ongeluk en de ongelukkige liefde deze kerel aan zijn reet roesten, want een getormenteerde blik is anders. Een mooie jongen dus, den Dimi, en dat etaleert hij iets te nadrukkelijk. Hopelijk schrijf je ook nog mooie versjes, beste vriend, en grijnzend tastte ik in mijn bureaulade naar een scherpe pen en een vol flesje vitriool - just in case - waarna het lezen een aanvang kon nemen.

Deze bundel, genomineerd voor de C. Buddingh'-prijs, telt amper 26 gedichten. Toen ik die de eerste keer doornam, was mijn vrouw net aan het stofzuigen, zat mijn dochter voor tv naar snoeiharde muziekclips op MTV te staren, en was mijn zoon ... euh ... ook iets lawaaierigs aan het doen. Temidden van al die teringherrie las ik Liefde, tenzij anders vermeld en hield daar slechts een paar vage eerste indrukken aan over: mooie titels die vaak gelijk zijn aan de eerste versregel of een deel ervan, een zekere rijmdwang (je heft en beft de fles) en alliteraties bij de vleet (waar de muzen komen schijten / in de scheluwte van jouw schrijverschap).

Opnieuw! Mijn gezinsleden in de kelder opgesloten en het huiswerk overgedaan, want ik werd hier geconfronteerd met een hardnekkige vorm van concentratiepoëzie, een nieuwe term die ik bij deze wens te lanceren voor poëzie die de volledige aandacht van de lezer opeist. Een bundel van Martin Bril kan je bij wijze van spreken lezen tijdens de pauze van een rockconcert. Eigenlijk kan je hem lezen tijdens het rockconcert. Niet zo met deze debuutbundel van Dimitri Verhulst.

Na een derde en vierde lezing begin ik heel erg veel van enkele van deze verzen te houden. Net zoals een mysterieuze geliefde geven ze beetje bij beetje hun geheimen prijs. Eén van de mooiste gedichten is Kroniek van een zwangerschap (p. 25).

Wij zijn met elkaar gaan leven, in elkaar gaan beven.
We trekken elk ons eigen voordeel uit de twijfel en blijven
namen op dezelfde bel, bedriegers langs dezelfde brievenbus.

Ondanks mijn kortademige vreugde en mijn wreedste vrede,
mijn synoniemen die elkander trachten schoon te spreken
en mijn luidste leugens die ik molenwiekend heb geluid,
ondanks mijn ondanksen, hoop ik dat jij me goed verteert.

Je leert me af nog terwij je mij ontmantelt,
mijn vragen bekampt met jouw Kempische stiltes.

We zijn begonnen ons verlangen te verlappen aan een ander.
Wie is hij dat jij hem plechtig medeplichtig maakte
aan je nagemaakte overgave in onze laatste lakens?
Ik weet het, hij woont in Zemst, zwemt Olympische lengten in zijn geld
en belt voortdurend op jouw gsm.
Maar dat kind, is dat ook van hem?

Die laatste drie versregels vond ik aanvankelijk vloeken met de rest van het gedicht. Na ettelijke lezingen echter vind ik die ommezwaai van dichterlijke naar spreektaal best te vreten.
Olympische lengten in zijn geld zwemmen is een prachtig beeld en het eindrijm gsm/hem is knap.

Ook Gent heeft zo'n ontnuchterend einde. Na een nogal gezwollen gedicht eindigt de dichter met

Het is hier, het is hier niet.
Maar probeer de tweede links,
en vraag het daar dan nog maar 'ns.

Liefde is hét thema bij Verhulst, liefde in al zijn facetten: pijn, genot, lust, twijfel, verlangen. Seks ook, helaas één enkele keer over the top:

...

Hoe ik je
luid, likkend aan de klepel
van je vuig bebaarde klok.

Hoe ik je
toon die trillende angel
in mijn handen en
hoe ik
mijn paarsbekopte spijker
in je kruishout sla, ha.

...

(uit: Ik zie mij in jouw ogen zien, p. 22)

Dit is pure Joe Roxy. Ero-poëzie voor pubers.

De taal van Dimitri Verhulst is rijk aan beelden. Hele mooie beelden soms.

...
dat deze lijn een keerkring is, dwars door jouw gezicht.
Er liggen steden op je lippen, matig tot warme landen.

(uit: De kaart van Eden, p. 39)

Geachte lezer, u die na het lezen van de aanhef van deze recensie dacht dat ik deze dichter zou afslachten zoals ik in een vroeger leven ooit met Roel Richelieu Huppeldepup heb gedaan, ik moet u helaas ontgoochelen. Telkenmale ik deze bundel ter hand neem, ontdek ik mooie dingen die ik voorheen niet had opgemerkt. Eigenlijk is deze bundel al de moeite waard voor de twee laatste verzen van De dood viel op een dinsdag (p. 38) - die titel weer!

...
Verliefdheid is ook ruimschoots op voorhand droevig zijn
om een mislukken dat nog niet mogen beginnen is.

Trouwens, Dimitri Verhulst is helemaal geen beau garçon. Ik zag een foto van hem op een of andere website en dat was een andere man dan die op het achterplat van Liefde, tenzij anders vermeld. Ze hebben bij Uitgeverij Contact verdorie een foto afgedrukt van Morten Harket, de zanger van A-Ha. Ze mogen nu ook weer niet alles aan de conciërge overlaten. De man raakt overwerkt en begint foutjes te maken.

Poëzierapport: 8,5 / 10

Recensent: Philip Hoorne

‘Liefde, tenzij anders vermeld’ – Dimitri Verhulst
Uitgeverij Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2002
ISBN 90 254 1578 4 - 18,50 euro